Wat is een PVT-paneel?
PVT staat voor photovoltaïsch-thermisch. Een PVT-paneel is een zonnepaneel met aan de achterzijde een warmtewisselaar. De voorkant zet zonlicht om in elektriciteit. Aan de achterkant stroomt een vloeistof door een lamellenstructuur die warmte opneemt uit het paneel en uit de langsstromende buitenlucht. Die vloeistof gaat via een gesloten leidingsysteem naar de warmtepomp.
Het thermische deel werkt ook als de zon niet schijnt. Zolang de buitenlucht warmer is dan de vloeistof in het paneel, wordt er warmte opgenomen, dus ook ’s nachts, bij bewolking en bij temperaturen onder nul. Het systeem gebruikt een vloeistof met antivries. Dat maakt PVT-panelen fundamenteel anders dan een zonneboiler, die alleen op zoninstraling werkt.
Hoe werkt een PVT-systeem, stap voor stap
- De panelen onttrekken warmte aan zonlicht en buitenlucht en verwarmen de vloeistof in het leidingsysteem met enkele graden.
- Die lauwe vloeistof gaat naar de warmtepomp in de woning. De warmtepomp brengt de lage brontemperatuur met een compressor op naar de temperatuur die nodig is voor verwarming en warm tapwater.
- De warmte gaat naar het afgiftesysteem (meestal vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren) en naar een boiler of thermische batterij voor douchen en keuken.
- De afgekoelde vloeistof stroomt terug naar de panelen, waar de kringloop opnieuw begint.
- Tegelijk wekken de panelen stroom op, die deels door de warmtepomp zelf wordt gebruikt en deels naar het huishouden, een thuisbatterij of het net gaat.
Het principe is hetzelfde als bij een lucht-waterwarmtepomp, met één verschil: de warmte wordt niet gewonnen door een buitenunit met ventilator, maar door de panelen op het dak. Omdat de zon de panelen opwarmt, is de brontemperatuur overdag hoger dan de buitenlucht, en daar wordt de warmtepomp efficiënter van.
De onderdelen van een PVT-systeem
Een compleet PVT-systeem bestaat uit:
- PVT-panelen op het dak, gemiddeld 6 tot 12 stuks, afhankelijk van de warmtevraag van de woning.
- Een warmtepomp die is ontworpen voor een PVT-bron.
- Een boiler of thermische batterij voor warm tapwater en warmteopslag.
- Een afgiftesysteem op lage temperatuur, zoals vloerverwarming.
- Leidingwerk tussen dak en warmtepomp, en een omvormer voor de stroom.
- Optioneel een thuisbatterij, laadpaal en een energiemanagementsysteem dat alles op elkaar afstemt.
Verwarmen, warm water en koelen
Een PVT-systeem doet drie dingen. In het stookseizoen verwarmt de warmtepomp de woning via het afgiftesysteem. Het hele jaar door levert hij warm tapwater, in de zomer vrijwel volledig op zonnewarmte. En in de zomer kan het systeem de woning passief koelen: ’s nachts wordt de warmte uit de vloer via de panelen aan de koele buitenlucht afgegeven, met een zeer laag stroomverbruik en zonder airco. Hoe de opbrengst per seizoen verschilt, lees je in Opbrengst van PVT-panelen in zomer en winter.
Wat is het verschil met zonnepanelen en een gewone warmtepomp?
Zonnepanelen leveren alleen stroom. Wil je daarmee gasloos verwarmen, dan heb je daarnaast een lucht-waterwarmtepomp met buitenunit nodig. PVT-panelen leveren stroom én de warmte voor de warmtepomp uit hetzelfde dakoppervlak. De verschillen in de praktijk:
- Geen buitenunit, dus geen ventilatorgeluid, geen ontdooicyclus en geen kast in de tuin of aan de gevel. Dat maakt PVT ook bruikbaar bij monumenten en in dichte bebouwing waar een buitenunit niet mag.
- Een warmere bron overdag, waardoor de warmtepomp minder stroom verbruikt.
- Passieve koeling in de zomer.
- Een hogere investering en meer dakoppervlak nodig dan bij losse zonnepanelen.
Een uitgebreide vergelijking staat in PVT-systeem of zonnepanelen met een warmtepomp.
Wat zijn de nadelen van een PVT-systeem?
De investering ligt hoger dan bij een set zonnepanelen of een hybride warmtepomp, omdat je een compleet verwarmingssysteem koopt. De woning moet redelijk tot goed geïsoleerd zijn en een afgiftesysteem hebben dat op lage temperatuur werkt; bij oude radiatoren en matige isolatie is eerst een tussenstap nodig. Je hebt meer dakoppervlak nodig dan voor zonnepanelen alleen, en binnen ruimte voor warmtepomp en boiler. Ten slotte is het ontwerp bepalend: een te kleine bron of een slecht afgestemd systeem kost rendement, en dat zie je pas op de energierekening. Of jouw woning voldoet, check je in Is mijn woning geschikt voor een PVT-installatie?.
Wat kost een PVT-systeem en is er subsidie?
De prijs hangt af van het aantal panelen, het type warmtepomp, de opslag en wat er in de woning aangepast moet worden. Voor de PVT-panelen zelf is geen subsidie, maar de warmtepomp komt in aanmerking voor de ISDE-subsidie, wat de netto investering flink verlaagt. De terugverdientijd hangt af van verbruik, isolatie en subsidie. Meer over de investering lees je in Kosten en terugverdientijd van een PVT-systeem, meer over betalen in Een PVT-systeem financieren.
Hoe verloopt de installatie?
De installatie van een PVT-systeem duurt gemiddeld enkele dagen, afhankelijk van het aantal panelen, de dakconstructie en het afgiftesysteem. In de meeste gevallen zijn geen ingrijpende verbouwingen nodig: de panelen gaan op het dak, de leidingen lopen naar de technische ruimte en de warmtepomp en boiler nemen de plek van de cv-ketel in. Wordt er ook vloerverwarming aangelegd of worden radiatoren vervangen, dan wordt dat meestal gecombineerd met een verbouwing.
Voor wie is een PVT-installatie geschikt?
PVT past bij huiseigenaren die gasloos willen verwarmen in een redelijk tot goed geïsoleerde woning met vloerverwarming of lage-temperatuurverwarming, en die geen buitenunit willen of mogen plaatsen. Ook bij nieuwbouw en bij een grondige renovatie is het een logische keuze, omdat panelen, warmtepomp en afgiftesysteem dan in één keer op elkaar worden afgestemd. Bij een matig geïsoleerde woning is een hybride PVT-installatie, met de cv-ketel als back-up, een goede eerste stap.
Wat is het advies van Gebatec?
Gebatec ontwerpt en installeert complete PVT-systemen: panelen, warmtepomp, warm tapwater, opslag en energiesturing als één geheel, afgestemd op de warmtevraag van je woning en je toekomstplannen. Het ontwerp begint met een analyse van dak, isolatie, afgiftesysteem en verbruik, en met eigen vakmensen begeleiden we het traject van advies tot installatie en nazorg.
Wil je weten of een PVT-systeem bij jouw woning past? Meld je aan voor een kennissessie.
Vragen of geïnteresseerd?
