Twee opbrengsten, twee seizoenspatronen
Een PVT-paneel is een zonnepaneel met aan de achterzijde een warmtewisselaar. De voorkant wekt stroom op, de achterkant onttrekt warmte aan zonlicht en aan de langsstromende buitenlucht en geeft die via een gesloten leidingsysteem door aan de warmtepomp. Die twee opbrengsten volgen elk een eigen patroon.
De elektrische opbrengst hangt af van zoninstraling en daglengte en piekt daardoor in de zomer. In Nederland komt grofweg zeventig procent van de jaarlijkse zonnestroom uit de maanden april tot en met september.
De thermische opbrengst hangt af van instraling én van de buitentemperatuur. Omdat het paneel ook bij bewolking en in de nacht warmte uit de lucht kan opnemen, blijft de warmtelevering in de winter doorgaan, ook al is er minder zon. Precies in het seizoen waarin de warmtevraag het hoogst is, blijft de bron dus functioneren.
Wat doen PVT-panelen in de winter?
In de winter verandert de rol van de panelen. Ze wekken minder stroom op, maar hun belangrijkste functie is nu het leveren van bronwarmte aan de warmtepomp. De warmtepomp brengt die relatief lage brontemperatuur op naar de temperatuur die nodig is voor vloerverwarming en warm tapwater.
De panelen werken daarbij ook bij temperaturen onder nul. Het systeem werkt met een vloeistof met antivries en onttrekt warmte zolang de buitenlucht warmer is dan de vloeistof in het paneel, wat vrijwel altijd het geval is. Op een grijze winterdag levert het paneel dus geen stroom van betekenis, maar wel de warmte die de warmtepomp nodig heeft. Anders dan een lucht-waterwarmtepomp met buitenunit heeft een PVT-systeem geen ventilator die lawaai maakt en geen ontdooicyclus die rendement kost.
Het rendement van de warmtepomp in de winter is bij PVT dus niet afhankelijk van zonuren, maar van het ontwerp: voldoende paneeloppervlak voor de warmtevraag van de woning, en een afgiftesysteem dat met lage temperaturen werkt.
Wat levert een PVT-systeem op in de zomer?
In de zomer draait de situatie om. De elektrische opbrengst is maximaal en de warmtevraag beperkt zich tot warm tapwater. De panelen leveren ruim voldoende warmte om de boiler of thermische batterij overdag op temperatuur te brengen, waarbij de warmtepomp nauwelijks hoeft te werken.
Daarnaast kan het systeem de woning koelen. ’s Nachts koelen de panelen af en kan de warmte uit de woning via vloerverwarming en de panelen aan de buitenlucht worden afgegeven. Dat is passieve koeling met een zeer laag stroomverbruik, zonder airco. In de zomer heb je dus een overschot aan stroom en een systeem dat koelt in plaats van verwarmt.
Dat stroomoverschot is na het einde van de salderingsregeling in 2027 minder waard dan nu. Het verhogen van eigen verbruik, met een thuisbatterij, slim laden en energiesturing, wordt daardoor belangrijker. Meer daarover lees je in Salderingsregeling stopt in 2027: wat betekent dit voor PVT?.
Zomer tegenover winter: waar zit de waarde?
Het is verleidelijk om opbrengst te vergelijken op volume, maar energie is het meest waard op het moment dat je hem nodig hebt.
- Zomer: hoge stroomopbrengst, lage warmtevraag, overschot dat wordt teruggeleverd of opgeslagen, koeling.
- Winter: lage stroomopbrengst, hoge warmtevraag, bronwarmte die direct wordt gebruikt door de warmtepomp.
De winteropbrengst is in kilowattuur lager, maar wordt volledig benut en vervangt precies de energie die je anders duur zou inkopen. Daarom is een PVT-systeem in de winter niet “slechter”, maar doet het ander werk dan in de zomer.
Welke factoren bepalen de opbrengst per seizoen?
De opbrengst verschilt per woning en wordt bepaald door:
- dakoriëntatie en hellingshoek, die vooral de stroomopbrengst en de winterinstraling beïnvloeden;
- schaduw van bomen, dakkapellen of buurpanden;
- het aantal panelen in verhouding tot de warmtevraag van de woning;
- het type warmtepomp en de afstemming met de panelen;
- het afgiftesysteem, omdat lage aanvoertemperaturen het rendement verhogen;
- opslag en sturing, die bepalen hoeveel opgewekte energie daadwerkelijk wordt gebruikt.
Vooral het aantal panelen ten opzichte van de warmtevraag is bepalend voor de winter. Een te kleine bron dwingt de warmtepomp tot meer draaiuren en meer stroomverbruik. Een warmteverliesberekening is daarom het startpunt van elk ontwerp.
Wat is een realistische jaaropbrengst?
Er bestaat geen vast opbrengstcijfer voor PVT-panelen. Cijfers die online circuleren zijn meestal gebaseerd op ideale omstandigheden en zeggen weinig over jouw dak en woning. Realistischer is een berekening op basis van de warmtevraag, de dakligging en het beoogde systeem, met een bandbreedte voor goede en slechte jaren. Wie een aanbieder vergelijkt, doet er goed aan te vragen op welke uitgangspunten de opbrengstberekening is gebaseerd en of de winterprestaties van de warmtepomp daarin zijn meegenomen.
Advies van Gebatec
Gebatec ontwerpt het complete energiesysteem: PVT-panelen, warmtepomp, warm tapwater, opslag en sturing als één geheel, gedimensioneerd op de warmtevraag van jouw woning. Zo weet je vooraf wat het systeem in de winter levert en wat het in de zomer oplevert, in plaats van te rekenen met een gemiddeld cijfer van internet. Met eigen vakmensen begeleiden we het traject van advies en ontwerp tot installatie en nazorg.
Wil je weten wat een PVT-systeem op jouw dak het hele jaar door oplevert? Meld je aan voor een kennissessie of vraag een prijsindicatie aan.
Vragen of geïnteresseerd?
