Hoe werken de twee systemen?
Bij zonnepanelen met een warmtepomp doen twee losse installaties elk hun eigen werk. De zonnepanelen wekken stroom op. De lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht via een buitenunit met ventilator en maakt daar water van voor verwarming en warm tapwater. De zonnepanelen leveren een deel van de stroom die de warmtepomp verbruikt, maar verder hebben de twee niets met elkaar te maken.
Bij een PVT-systeem zijn opwekking en verwarming één geheel. Een PVT-paneel is een zonnepaneel met een warmtewisselaar aan de achterzijde. De voorkant produceert stroom, de achterkant onttrekt warmte aan zonlicht en buitenlucht en geeft die via een vloeistofcircuit door aan de warmtepomp in huis. De panelen vervangen dus de buitenunit als warmtebron. Hoe dat precies werkt, lees je in Wat is een PVT-systeem en hoe werkt het?
Verschil in rendement
Het rendement van een warmtepomp hangt af van het verschil tussen de brontemperatuur en de gewenste watertemperatuur. Hoe warmer de bron, hoe minder stroom de warmtepomp nodig heeft voor dezelfde warmte.
Een lucht-waterwarmtepomp werkt met de buitenlucht zoals die is. Op een koude winterdag is dat een koude bron, en juist dan is de warmtevraag het hoogst. Bovendien vriest de buitenunit bij lage temperaturen aan en moet hij regelmatig ontdooien, wat rendement kost.
Bij PVT-panelen wordt de bron overdag door de zon opgewarmd, ook in de winter. De vloeistof die naar de warmtepomp gaat, is daardoor vaak warmer dan de buitenlucht, en er is geen ontdooicyclus. Over een stookseizoen verbruikt de warmtepomp daardoor minder stroom. Hoe groot het verschil is, hangt af van het ontwerp: het aantal panelen in verhouding tot de warmtevraag en de aanvoertemperatuur van het afgiftesysteem.
Verschil in dakruimte
Zonnepanelen leveren alleen stroom. PVT-panelen leveren stroom en warmte uit hetzelfde oppervlak, en halen daarmee meer totale energie per vierkante meter dak. Bij een klein dak kan dat de doorslag geven.
Er zit wel een andere kant aan. Het aantal PVT-panelen wordt bepaald door de warmtevraag van de woning, niet door het stroomverbruik. Een gemiddelde woning heeft daardoor doorgaans meer PVT-panelen nodig dan ze aan zonnepanelen zou hebben gelegd. Wie alleen een paar panelen voor het eigen stroomverbruik zoekt, is met zonnepanelen goedkoper uit; wie het dak wil inzetten om gasloos te verwarmen, benut het met PVT dubbel.
Verschil in geluid en uiterlijk
Een lucht-waterwarmtepomp heeft een buitenunit met ventilator, in de tuin of aan de gevel. Die maakt geluid, vooral ’s nachts en in de winter, en er gelden geluidsnormen op de erfgrens. In een dichtbebouwde wijk, bij een klein perceel of bij een monument is een buitenunit soms niet toegestaan of praktisch niet te plaatsen.
Een PVT-systeem heeft geen buitenunit. De panelen op het dak maken geen geluid en zien er uit als zonnepanelen. Dat maakt PVT een van de weinige manieren om gasloos te verwarmen bij monumenten en in beschermde stadsgezichten, en het scheelt overleg met de buren.
Verschil in koeling
Veel lucht-waterwarmtepompen kunnen actief koelen, waarbij de warmtepomp als airco werkt en daarvoor stroom verbruikt. Een PVT-systeem kan passief koelen: ’s nachts geeft de vloerverwarming de warmte uit de woning via de panelen af aan de koele buitenlucht, met alleen het verbruik van een circulatiepomp. Het koelvermogen is beperkter dan bij actieve koeling, maar het is vrijwel gratis en in een goed geïsoleerde woning meestal genoeg om de temperatuur in de zomer een paar graden te drukken.
Verschil in kosten
Een PVT-systeem is duurder dan zonnepanelen plus een lucht-waterwarmtepomp. PVT-panelen zijn per stuk duurder omdat ze twee functies combineren, er zijn meer panelen nodig, en er komt leidingwerk, een pompgroep en regeltechniek bij. Ook het ontwerp vraagt meer werk, omdat panelen, warmtepomp, opslag en afgiftesysteem op elkaar moeten worden afgestemd.
Daar staan lagere energiekosten tegenover door het lagere stroomverbruik van de warmtepomp, het ontbreken van een buitenunit met onderhoud en ontdooiverlies, en een langere levensduur van een systeem zonder bewegende delen buiten. Voor de subsidie maakt het weinig uit: in beide gevallen komt de warmtepomp in aanmerking voor de ISDE en de panelen niet. Wat een PVT-systeem kost en wanneer het zich terugverdient, lees je in Kosten en terugverdientijd van een PVT-systeem.
De verschillen op een rij
- Warmtebron: buitenlucht via buitenunit tegenover panelen op het dak die door de zon worden opgewarmd.
- Rendement in de winter: lager door koude bron en ontdooien tegenover hoger door warmere bron zonder ontdooien.
- Dakruimte: alleen stroom per vierkante meter tegenover stroom en warmte per vierkante meter, maar meer panelen nodig.
- Geluid en plaatsing: buitenunit met geluid en vergunningseisen tegenover geen buitenunit.
- Koeling: actief, met stroomverbruik, tegenover passief, vrijwel gratis maar beperkter.
- Investering: lager tegenover hoger, met lagere energiekosten over de levensduur.
Welke oplossing past bij jouw woning?
Zonnepanelen met een lucht-waterwarmtepomp zijn de logische keuze als er ruimte is voor een buitenunit, het geluid geen probleem is en de investering laag moet blijven. Het is een bewezen combinatie die in de meeste woningen goed werkt.
Een PVT-systeem is de betere keuze als een buitenunit niet mag of niet gewenst is, het dak beperkt is en dubbel benut moet worden, de woning goed geïsoleerd is met lage-temperatuurverwarming, en je het laagste stroomverbruik over de levensduur belangrijker vindt dan de laagste aanschafprijs. Ook bij nieuwbouw en grondige renovatie, waar alles in één keer wordt ontworpen, komt PVT het best tot zijn recht. Of jouw woning voldoet, lees je in Is mijn woning geschikt voor een PVT-installatie?.
Het advies van Gebatec
Gebatec ontwerpt en installeert complete PVT-systemen waarin panelen, warmtepomp, warm tapwater, opslag en sturing als één geheel zijn afgestemd op de warmtevraag van de woning. Het advies begint met een analyse van dak, isolatie, afgiftesysteem en verbruik, zodat je een eerlijke vergelijking krijgt tussen beide routes voor jouw situatie. Met eigen vakmensen begeleiden we het traject van advies tot installatie en nazorg.
Wil je weten wat in jouw woning het meest oplevert? Meld je aan voor een kennissessie of vraag een prijsindicatie aan.
Vragen of geïnteresseerd?
